Σε αυτό το άρθρο θα ασχοληθούμε με ένα θέμα που οι περισσότεροι απευχόμαστε για την προσωπική μας ζωή, το να χωρίσουμε. Όσοι από εμάς επιλέξαμε να πορευτούμε με έναν άνθρωπο στη ζωή, το κάναμε με πρόθεση αυτό να κρατήσει μέχρι τα βαθιά μας γεράματα. Όμως, την τελευταία δεκαετία αυτό που ακούμε συχνά-βασισμένο σε έρευνες του εξωτερικού – είναι ότι πάνω από το 50% των γάμων καταλήγει σε διαζύγιο. Είναι αλήθεια αυτό; Και τι ισχύει για την Ελλάδα; Σύμφωνα με έρευνες του εξωτερικού (psychologytoday.com) το 75% των γάμων δεν καταλήγουν σε διαζύγιο. Για την Ελλάδα, πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ το 2022 πραγματοποιήθηκαν 56.400 γάμοι και 14.400 διαζύγια. Συγκριτικά μπορούμε να πούμε ότι σε ποσότητα τα διαζύγια είναι το ¼ των γάμων, ποσοστό αρκετά μεγάλο. Οκτώ στα δέκα από αυτά τα 14.400 διαζύγια ήταν συναινετικά. Αυτό σημαίνει ότι το διαζύγιο ήταν απόφαση και των δύο πλευρών, και του άντρα και της γυναίκας. Αυτά τα διαζύγια είναι αποφάσεις ατόμων ηλικίας 40 έως 50 ετών και το 65,6% των διαζυγίων αφορά (για το 2022) γάμους διάρκειας πάνω από 10 έτη. Αυτό σημαίνει ότι το ζευγάρι δεν παίρνει μία επιπόλαιη απόφαση και ότι ο γάμος εξαρχής ήταν μία απόφαση ζωής.
Ποιοι είναι οι λόγοι που οδηγούν πολλά ζευγάρια με δεκαετή πορεία στο διαζύγιο; Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας, «η διάψευση των προσδοκιών από το έτερον ήμισυ, η ανδρική απιστία, η ανία και η ζήλια είναι οι κυριότεροι λόγοι». Διάψευση των προσδοκιών σημαίνει με απλά λόγια ότι αλλιώς τα περίμενα και αλλιώς μου ήρθανε. Αυτό μπορεί να έχει να κάνει με αναπόφευκτες αλλαγές στη σχέση του ζευγαριού όπως για παράδειγμα η γέννηση ενός παιδιού ή η αλλαγή εργασίας. Η ανδρική απιστία, είναι ένα φαινόμενο το οποίο έχει να κάνει με την ποιότητα της σχέσης του ζευγαριού και η ανία με το γεγονός ότι συνηθίζουμε στην αρχική ευτυχία που έχουμε μέσα από τον γάμο μας. Συνηθίζουμε σε όλα αυτά που την πρώτη φορά μας ενθουσίασαν με τον σύντροφό μας και εν τέλει βαριόμαστε.
Τι έχει να πει η επιστήμη της θετικής ψυχολογίας σε σχέση με αυτό; Αρχικά διαψεύδει ότι η αληθινή και παντοτινή αγάπη (ο τρόπος δηλαδή με τον οποίο μπορούμε να δούμε έναν γάμο) είναι από μόνος του ένας παράγοντας ευτυχίας. Και αυτό γιατί υπάρχει το στοιχείο της συνήθειας η οποία σύμφωνα με τις έρευνες μπορεί να μας οδηγήσει στο διαζύγιο.
Σύμφωνα με την θετική ψυχολογία, ο τρόπος για να διατηρήσουμε την ευτυχία που νοιώσαμε όταν πρωτομπήκαμε στον γάμο μας είναι να κάνουμε ασκήσεις ευγνωμοσύνης. Να βρούμε πράγματα για τα οποία είμαστε ευγνώμονες, πράγματα για τα οποία θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον/την σύζυγό μας και να του/της τα επικοινωνήσουμε. Επόμενος τρόπος είναι να θυμηθούμε πως ήμασταν πριν γνωρίσουμε τον/την σύζυγό μας και με αυτό τον τρόπο να εκτιμήσουμε την κατάσταση στην οποία είμαστε σήμερα. Ο λόγος για τον οποίο μπορεί να μην εκτιμούμε τον γάμο μας είναι η συνήθεια και η αλλαγή του σημείου αναφοράς. Το σημείο αναφοράς είναι το σημείο που βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή. Με βάση αυτό το σημείο που αντιλαμβανόμαστε ότι βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή μπορούμε να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους. Αυτό το σημείο αλλάζει όσο περνάει ο καιρός αφού συνηθίζουμε σιγά-σιγά τις καινούριες καταστάσεις στις οποίες μπαίνουμε.
Για παράδειγμα το σημείο αναφοράς μου όσον αφορά τα οικονομικά όταν ξεκίνησα να δουλεύω ήταν 800 ευρώ το μήνα ενώ το σημείο αναφοράς μου αυτή τη στιγμή είναι 1.500 ευρώ το μήνα. Όμως δεν είμαι ευχαριστημένη, θα ήθελα να βγάζω περισσότερα. Ακόμα και αν μελλοντικά βγάζω 3.000 ευρώ το μήνα ή ακόμα και 10.000 ευρώ το μήνα, δεν θα είμαι ευχαριστημένη γιατί το σημείο αναφοράς μου αλλάζει συνεχώς και «συνηθίζω» σε αυτό τον νέο μισθό και όλο θέλω και παραπάνω. Αυτό σημαίνει ότι όταν αρχικά πήρα τον μισθό των 800 ευρώ ήμουν ικανοποιημένη ενώ μετά από κάποιο καιρό όχι. Είναι αυτή είναι η αίσθηση ότι αυτά που έχω δεν μου φτάνουν και ότι θέλω συνέχεια κι άλλα. Αυτό συμβαίνει και με έναν γάμο.
Για να βοηθήσουμε τον εαυτό μας σε αυτή τη φυσική διαδικασία, μπορούμε να κάνουμε κάποιες ασκήσεις. Ο Dr.Gottman που έχει κάνει ενδελεχή έρευνα σε ζευγάρια και έχει γράψει κάποια πολύ επιτυχημένα βιβλία υπογραμμίζει το πόσο σημαντικό είναι σε μία σχέση να υπάρχει η βάση της φιλίας. Δηλαδή να είμαστε και φίλοι εκτός από ερωτικό ζευγάρι με τον/την σύντροφό μας. Επίσης, η έννοια του θαυμασμού και του να μας αρέσει ο/η σύντροφό μας θεωρεί ότι είναι καθοριστικός παράγοντας για το εάν ένα ζευγάρι θα καταφέρει να μείνει μαζί πολλά χρόνια ή εάν θα χωρίσει μετά από κάποια χρόνια γάμου.
Στο βιβλίο του Gottman, “The seven principles for making marriage work”, το οποίο δεν έχει μεταφραστεί ακόμα στην ελληνική γλώσσα, ο συγγραφέας παραθέτει κάποιες ασκήσεις τις οποίες μπορεί να κάνει το ζευγάρι ώστε να αναθερμάνει τον γάμο του και οι δύο σύντροφοι που μπορεί με τα χρόνια και τις ευθύνες να είχαν απομακρυνθεί, να έρθουν πιο κοντά. Σας παραθέτω 15 ερωτήσεις τις οποίες προτείνω να συζητήσετε με τον/την σύντροφό σας. Πάρτε ένα τετράδιο ο καθένας, γράψτε τις απαντήσεις και στη συνέχεια πείτε τις φωναχτά ο ένας στον άλλον. Θα νοιώσετε με αυτό τον τρόπο πιο κοντά συναισθηματικά στον/στην σύντροφό σας.
Ερωτήσεις:
- Μπορώ να πω ποια είναι τα άγχη τα οποία ο/η σύντροφός μου αντιμετωπίζει τελευταία.
- Ξέρω τα ονόματα των ανθρώπων τους οποίους δεν συμπαθεί ο σύντροφός μου, τελευταία.
- Ξέρω κάποια από τα όνειρα που έχει ο/η σύντροφός μου.
- Ξέρω την φιλοσοφία ζωής που έχει ο/η σύντροφός μου.
- Ξέρω ποιους συγγενείς δεν συμπαθεί ο/η σύντροφός μου.
- Ξέρω την αγαπημένη μουσική του/της.
- Μπορώ να πω τις τρεις αγαπημένες ταινίες του/της συντρόφου μου.
- Ο/Η σύντροφός μου ξέρει τι με στρεσάρει τελευταία.
- Ξέρω τις τρεις πιο ξεχωριστές στιγμές στη ζωή του/της συντρόφου μου.
- Ξέρω το πιο αγχογόνο γεγονός που συνέβη στη ζωή του/της συντρόφου μου όταν αυτός/αυτή ήταν παιδί.
- Μπορώ να φτιάξω μία λίστα με τις φιλοδοξίες και τις ελπίδες που έχει ο/η σύντροφός μου.
- Ξέρω τις ανησυχίες και αυτά που στεναχωρούν τελευταία τον/την σύντροφό μου.
- Ξέρω τι θα ήθελε να κάνει ο/η σύντροφός μου εάν κέρδιζε το λαχείο.
- Μπορώ να πω την πρώτη εντύπωση που μου έκανε ο/η σύντροφός μου.
- Ανά χρονικά διαστήματα ρωτάω τον/την σύντροφό μου για το πως πάει η ζωή του/της και ο «κόσμος» του/της.
Σημείωση: Αυτές τις ερωτήσεις καλό θα ήταν να τις επαναλάβετε μετά από κάποιο καιρό μιας και τα δεδομένα μας στη ζωή αλλάζουν συνεχώς και εξελισσόμαστε καθώς μεγαλώνουμε. Κάποιες ερωτήσεις είναι πολύ σημαντικές για την πορεία ενός ζευγαριού στο γάμο. Περιμένω τις ερωτήσεις/παρατηρήσεις σας για το πως πήγε στο e-mail μου. Καλή εβδομάδα!
